ارزشیابی توصیفی

خلاقیت معلمان در استفاده از شیوه های نوین ارزشیابی در کلاس درس

امتحان نوعی ارزشیابی است که طبق اصول معینی انجام می شود . وسیله ای برای توصیف و اندازه گیری تغییر رفتار دانش آموزان در جهت اهداف آموزش و پرورش و کمک به بهبود و یادگیری آن هاست.معمولاً امتحانی که از دانش آموزان گرفته  می شوددارای هفت هدف اساسی است:

1-     کمک به یادگیری دانش آموز

2-     کمک به دانش آموز برای آشنایی هدف های آموزشی –درسی

3-     برانگیختن رغبت و علاقه دانش آموزان به یادگیری

4-     تصمیم گیری برای شروع مراحل بعدی تدریس

5-     اصلاح روش تدریس

6-     ارتقا و طبقه بندی دانش آموزان

7-     تصحیح نتایج فعالیت های دانش آموزان و دادن بازخورد به آن ها

مطالعات نشان داده،اگر اضطراب شدید باشدسبب کاهش پیشرفت تحصیلی خواهد شد. به بیان دیگر یک از دلایل اساسی افت تحصیلی و مردودی دانش آموزان اضطراب امتحان است که سهم آن 15 تا 20 درصد می باشد.این اضطراب دلایل متعددی دارد که یکی از آن ها انتظارات معلم و نحوه ارزشیابی او از پیشرفت تحصیلی استشیوع اضطراب در دوره ابتدایی کمتر از راهنمایی و در راهنمای کمتر از متوسطه و در آزمون سراسری به اوج می رسد.نتیجه این که در ابتدا دانش آموزان اضطراب شدید در مورد امتحان ندارند اما شیوه برخورد مدارس ،معلمان و خانواده ها،ارزش بیش از حد قائل شدن برای امتحان و تأثیر سرنوشت سازی که که برخی از امتحانات در زندگی دارند سبب اضطراب می شود.از این رو اگر نظام آموزشی به سویی حرکت کند که در آن از روش و شیوه های دیگر به جز امتحان استفاده شود یا معلمان آزادی عمل بیشتری برای استفاده از شیوه های ارزشیابی خلاقانه داشته باشند می توان امیدوار بود که تا حد زیادی به اهداف ارزشیابی نزدیک می شویم و نتایج بهتری در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ایجاد می شود.

نمونه هایی از شیوه های ارزشیابی نوین:

1-     روش کتاب باز: در این روش معلم شؤالاتی طرح می کند که علاوه بر این که بر گرفته از مطالب درسی موجود در کتاب درسی است عیناً از سؤالات کتاب استفاده نشده است یعنی سطوح بالای یادگیری را بسنجد نه این که حافظه را اندازه گیری کند.در این گونه ارزشیابی ها ،دانش آموز آزاد است که از کتاب و جزوه استفاده کند و این کار علاوه بر این که اعتماد به نفس را افزایش و اضطراب امتحان را کاهش می دهد عملاً کار برد آنچنانی برای پاسخ دادن به سوالات نخواهد داشت  . زیرا پاسخ به سوالتی که سطوح بالی یادگیری را می سنجد مستلزم یادگیری سطوح بالا و فهم و ترکیب عمیق آموخته هاست.این گونه ارزشیابی ها یک جلسه یادگیری نیز هستند و دانش آموزان تنها در صورتی قادر به پاسخگویی هستند که مطالب تدریس شده در جلسات قبل را فهمیده و قدرت تجزیه و تحلیل مطالب مرتبط با موضوع تدریس را کسب کرده باشند .دانش آموزان بعد از چند جلسه ارزشیابی متوجه می شوند که تنها حفظ کردن صرف مطالب به آن ها کمک نمی کند بلکه باید مطالب را به طور عمیق بفهمند و درک کنند.

2-     روش دیگر ارزشیابی که معلمان می توانند از آن استفاده کنند این است که دانش آموزان را به گروه های 4 تا 6 نفره تقسیم و سوال های ارزشیابی را بین آن ها توزیع کنند و از آن ها بخواهند که بدون استفاده از قلم و کاغذ به مدت 20 تا 30 دقیقه در مورد پاسخ های صحیح با هم مشورت کنند.سپس سر جای خود قرار بگیرند و در عین حفظ نظم کلاس و سکوت به طور انفرادی به سوالات پاسخ دهند .به یقین این شیوه ارزشیابی نتایج بهتری به دنبال خواهد داشت و موجب یادگیری و مرور درس خواهد شد.

این نوع شیوه های ارزشیابی شیوه ایی هستند که معلمان می توانند با تأکید بر خلاقیت ،هنر معلمی خود را جایگزین شیوه های خشک و غیر قابل انعطاف سنتی کنند.

منبع :ماهنامه آموزشی معلم شماره 198 – اسفند 84

/ 1 نظر / 18 بازدید
صبا عليزاده

عالي بود